De menigte mannen, vrouwen en kinderen trekt voorbij het Hanzehuis, waar nu het MAS staat, en wandelt over de Nassaubrug richting Rijnkaai. Daar meren de schepen van de Red Star Line aan. Van Engelen toont het vertrek van de reizigers als een vrolijk en hoopvol moment. De mensen lachen, zingen en zwaaien. De lokale bevolking kijkt hen na. Sommigen nieuwsgierig, anderen eerder sceptisch.
Een Belgisch verhaal
Ook Belgen droomden van een toekomst aan de overkant van de oceaan, al vormden ze slechts een kleine minderheid onder de passagiers van de Red Star Line. Tussen 1871 en 1930 vertrokken zowat 137.000 Belgen naar de Verenigde Staten. De meesten vestigden zich in de regio rond de Grote Meren, in staten als Michigan, Wisconsin en Illinois.
Vanaf het einde van de negentiende eeuw kozen steeds meer Belgen voor Canada als land van bestemming. Het beeld van Canada als een rijk land met vele mogelijkheden is nagenoeg de hele twintigste eeuw blijven bestaan.
Toch bleef de Belgische emigratie eerder beperkt. De aangroei van de bevolking en de snelle industriële groei veroorzaakten ook in België de nodige problemen, maar de meeste mensen zochten hun geluk in Wallonië of Noord-Frankrijk.
Een universeel verhaal
In het Red Star Line Museum krijgt het schilderij van Van Engelen een bijzondere plek. Het herinnert eraan dat België niet slechts het toneel vormde voor de Europese migratie naar de Verenigde Staten, maar er zelf ook een rol in speelde. Belgen vertrokken met dezelfde hoop, dromen en verlangens als alle andere migranten.
Belgian emigrants, 1890
Louis van Engelen (1856-1940)
Oil on canvas, 258 × 395 cm
Koninklijk Museum voor Schone Kunsten, Antwerpen
